Po otwarciu wyczystki w kotłowni łatwo wzbić sadzę i zabrudzić całe pomieszczenie. Komin da się czyścić od dołu, wsuwając przez wyczystkę szczotkę na elastycznych prętach, ale ta metoda nie pasuje do każdego przewodu i rodzaju osadu.
Od dołu usuniesz sadzę, jeśli dobierzesz szczotkę i nie trafisz na twardy zator
- Zacznij od zimnego, wygaszonego urządzenia i zabezpiecz kotłownię przed pyłem.
- Dobierz końcówkę do materiału przewodu, szczególnie gdy komin ma wkład stalowy.
- Pracuj odcinkami i bez siłowania się ze szczotką, która utknęła.
- Przerwij przy twardej, smolistej sadzy, uszkodzeniu lub nieznanym zatorze.
- Samodzielne czyszczenie nie zastępuje okresowej kontroli przewodu.
Komin czyści się od dołu odcinkami, bez przepychania zatoru
Najwięcej pyłu pojawia się wtedy, gdy wyczystka pozostaje otwarta, a sadza spada z góry. Zanim zaczniesz, wygasz palenisko i poczekaj, aż przewód ostygnie; zamknij drzwiczki urządzenia i zabezpiecz folią jego połączenie z kominem, jeśli pył mógłby przedostawać się do pomieszczenia.
Przygotuj szczotkę dopasowaną do kształtu i przekroju przewodu, elastyczne pręty, rękawice, okulary oraz maskę przeciwpyłową. Pod wyczystką ustaw metalowe wiadro, a podłogę osłoń folią. Zwykły odkurzacz domowy nie nadaje się do wciągania drobnej sadzy; użyj urządzenia przeznaczonego do popiołu lub pyłu, zgodnie z jego instrukcją.
- Otwórz wyczystkę ostrożnie i usuń sadzę, która już zalega na dole. Nie wkładaj dłoni głęboko do przewodu.
- Połącz pierwszy pręt ze szczotką i wsuń ją przez wyczystkę. Dokładaj kolejne odcinki, prowadząc końcówkę ku górze.
- Czyść krótkimi ruchami w górę i w dół. Gdy szczotka stawia nagły opór, cofnij ją lekko i sprawdź, czy nie zahaczyła o przewężenie lub element instalacji.
- Po wyczyszczeniu przewodu zbierz osad z dna wyczystki, a także z dostępnego odcinka czopucha, czyli rury łączącej urządzenie grzewcze z kominem.
- Zamknij wyczystkę szczelnie i sprawdź, czy po pracy nie pozostały luźne osady ani uszkodzenia.
Nie próbuj przebijać szczotką gniazda, gruzu ani zbitej warstwy osadu. Od dołu trudno ustalić, co blokuje przewód, a mocne pchanie może uszkodzić wkład lub zaklinować narzędzie. Przy takim oporze przerwij pracę i wezwij kominiarza.
Do wkładu stalowego wybierz szczotkę z tworzywa lub stali nierdzewnej
Ta sama szczotka może być bezpieczna dla przewodu murowanego, a zbyt twarda dla delikatnej powierzchni wkładu. Instrukcja montażu wkładu kominowego opublikowana przez Komin-Stalowy.pl wskazuje, by do czyszczenia wkładu używać narzędzi ze stali nierdzewnej lub tworzyw sztucznych. Przy stalowym wkładzie unikaj więc przypadkowej szczotki ze stali węglowej, która może porysować powierzchnię.
Przed zakupem sprawdź materiał przewodu, jego przekrój i zalecenia producenta. Szczotka powinna czyścić ścianki, ale nie klinować się w kanale. Jeśli nie znasz rodzaju wkładu, nie dobieraj końcówki na oko; oznaczenie produktu lub dokumentacja komina pomogą uniknąć uszkodzeń.
Od dołu najlepiej czyścić prosty przewód z suchą sadzą
Metoda ma sens, gdy wyczystka zapewnia wygodny dostęp, przewód ma prosty przebieg, a osad jest sypki. W takim układzie elastyczne pręty prowadzą szczotkę w górę bez wchodzenia na dach. Im więcej załamań, przewężeń lub odgałęzień, tym mniej pewne będzie czyszczenie wyłącznie od dołu.
Gdy przewód jest wysoki albo ma trudny przebieg, samo dojście szczotką do wylotu nie dowodzi, że każda jego część została wyczyszczona. Nie oceniaj drożności wyłącznie po tym, czy urządzenie „ciągnie”. Dym cofający się do pomieszczenia, nietypowy zapach lub brak widocznego prześwitu po czyszczeniu wymagają kontroli fachowca.
Samodzielne czyszczenie nie zwalnia z okresowej kontroli
Właściciele domów jednorodzinnych mogą samodzielnie usuwać zanieczyszczenia z przewodów, bo § 34 rozporządzenia MSWiA z 7 czerwca 2010 r. przewiduje wyjątek od wymogu kwalifikacji kominiarskich przy tych czynnościach w budynkach jednorodzinnych. Ten wyjątek dotyczy czyszczenia, a nie okresowej kontroli stanu technicznego komina.
Dla przewodów obsługujących paleniska na paliwo stałe przepisy określają czyszczenie co najmniej raz na trzy miesiące w okresie użytkowania; dla paliw ciekłych i gazowych co najmniej raz na sześć miesięcy. GUNB wskazuje, że kontrolę przewodów dymowych oraz grawitacyjnych przewodów spalinowych i wentylacyjnych wykonuje osoba z kwalifikacjami mistrza kominiarskiego. Samodzielne wybranie sadzy z wyczystki nie sprawdza szczelności, ciągu ani stanu całego przewodu.
Opór szczotki, smolisty osad lub cofanie dymu to sygnał do przerwania
Najłatwiej pomylić zwykłą sadzę z osadem, którego nie powinno się usuwać na siłę. Poniższa tabela pomaga zdecydować, czy kontynuować pracę, czy zostawić przewód fachowcowi.
| Sytuacja lub objaw | Możliwa przyczyna | Co zrobić |
|---|---|---|
| Szczotka zatrzymuje się w jednym miejscu | Przewężenie, załamanie albo przedmiot w przewodzie | Cofnij narzędzie bez szarpania. Jeśli opór wraca, przerwij i zleć ocenę przewodu. |
| Osad jest twardy, błyszczący lub smolisty | Możliwa sadza szklista albo smoła, których szczotka z tworzywa może nie usunąć | Nie zwiększaj siły ani obrotów. Wezwij kominiarza z odpowiednim sprzętem. |
| Widać pęknięty wkład, luźny element lub odpadający fragment zaprawy | Uszkodzenie przewodu lub jego połączeń | Nie pal w urządzeniu do czasu oceny i naprawy komina. |
| Po czyszczeniu dym cofa się do pomieszczenia | Przewód może być nadal niedrożny albo problem dotyczy ciągu, wentylacji lub dopływu powietrza | Przerwij użytkowanie urządzenia i zleć kontrolę przewodu oraz podłączenia. |
| Sadza spada do wyczystki, a szczotka przesuwa się swobodnie | Prawdopodobnie odrywa się luźny osad | Kontynuuj spokojnie odcinkami, potem usuń osad z wyczystki. |
Po czyszczeniu zostaw komin gotowy do kontroli
Po zakończeniu pracy sprawdź, czy wyczystka jest zamknięta, a sadza nie zalega w czopuchu ani przy jego połączeniu z urządzeniem. Jeśli przewód nadal budzi wątpliwości, nie rozpalaj „na próbę”; szczotka usuwa osad, ale nie potwierdza szczelności ani sprawnego ciągu.
Prawdę mówiąc, najbezpieczniejsza granica samodzielnej pracy jest prosta: usuwaj luźną sadzę, a twardy opór, nietypowy osad i oznaki uszkodzenia zostaw specjaliście. Dzięki temu czyszczenie od strony wyczystki nie zamieni się w przepychanie problemu głębiej do przewodu.
